Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên những thay đổi sâu sắc trên phạm vi toàn cầu. Từ giáo dục, y tế, nông nghiệp đến công nghiệp và quản lý nhà nước, AI ngày càng hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống. Khả năng xử lý dữ liệu, sáng tạo nội dung hay hỗ trợ lập trình chỉ trong thời gian ngắn khiến không ít người đặt ra câu hỏi: AI sẽ trở thành “kẻ cướp việc” của con người hay chỉ là công cụ hỗ trợ trong kỷ nguyên số?
Sự phát triển của AI mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những thách thức đối với thị trường lao động. Ảnh minh họa: Internet.
Sự xuất hiện của AI đang từng bước làm thay đổi nhu cầu tuyển dụng ở nhiều doanh nghiệp. Những công việc mang tính lặp lại như nhập liệu, xử lý văn bản, tổng hợp dữ liệu hay chăm sóc khách hàng dần được tự động hóa, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thu hẹp cơ hội việc làm ở một số vị trí. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, AI không “xóa sổ” việc làm mà đang định hình lại yêu cầu của thị trường lao động, buộc người lao động phải liên tục nâng cao kỹ năng và thích ứng với sự phát triển của công nghệ
Theo ông Hoàng Đức Bảo, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Kỹ năng mềm Quốc tế IKIGAI, AI là xu hướng tất yếu và sẽ tiếp tục tác động đến thị trường lao động. Tuy nhiên, công nghệ này chủ yếu thay đổi cách con người làm việc chứ không thay thế hoàn toàn con người.
“AI có thể đảm nhận tốt các công việc mang tính lặp lại hoặc xử lý dữ liệu với tốc độ cao. Nhưng những năng lực như tư duy phản biện, sáng tạo, giao tiếp hay trí tuệ cảm xúc vẫn là lợi thế của con người. Điều đáng lo không phải AI lấy mất việc làm, mà là người lao động không chịu học hỏi và thích nghi”, ông Bảo chia sẻ.
Theo ông Bảo, thay vì xem AI là đối thủ, người lao động nên coi đây là công cụ hỗ trợ để nâng cao hiệu quả công việc. Những ai chủ động học hỏi và biết ứng dụng AI sẽ có nhiều lợi thế hơn trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng thay đổi.
Cùng quan điểm, ông Hoàng Nam Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học FPT, cho rằng AI không còn đơn thuần là một công cụ mà đang trở thành “cánh tay nối dài” của trí tuệ con người. “AI không phải là đối thủ. Nó là cánh tay nối dài trí tuệ con người, như súng từng nối dài sức mạnh tay, như drone nối dài tầm nhìn. Vấn đề không phải là sợ AI, mà là học cách dẫn dắt và làm chủ nó, biến nó thành ‘ô-sin trí tuệ'”, ông nhấn mạnh
Không ít bạn trẻ cũng thừa nhận AI đang trở thành công cụ quen thuộc trong học tập và công việc. Tuy nhiên, thay vì xem AI là “đối thủ”, nhiều người lựa chọn học cách khai thác công nghệ để nâng cao hiệu quả làm việc.
Bạn Nguyễn Thị Thuỳ Dương, sinh viên Trường Đại học Khoa Học, Đại học Huế, cho biết thường sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, gợi ý ý tưởng và hỗ trợ học tập. “AI giúp em tiết kiệm nhiều thời gian, nhưng nếu phụ thuộc hoàn toàn thì rất dễ mất đi khả năng tư duy. Em nghĩ người sử dụng vẫn phải có kiến thức để kiểm chứng thông tin và đưa ra quyết định cuối cùng”, bạn chia sẻ.
AI không phải yếu tố quyết định ai sẽ mất việc. Trong bối cảnh công nghệ phát triển không ngừng, chính khả năng học hỏi, thích nghi và làm chủ AI mới là yếu tố quyết định vị thế của mỗi người trên thị trường lao động.
Thảo Vy